Po zakończeniu postępowania spadkowego, czy to przed notariuszem, czy też na drodze postępowania sądowego, należy pamiętać, że to nie koniec formalności. Samo postanowienie sądu czy akt notarialny poświadczający dziedziczenie nie sprawią, że automatycznie spadkobierca staje właścicielem nieruchomości i jest automatycznie ujawniony w dokumentach czyli w księdze wieczystej. Należy pamiętać, że zarówno Sąd spadkowy ani też notariusz nie działają z automatu i nie składają wniosku o spis prawa własności w księdze wieczystej.
Spadkobierca musi zatem sam we własnym zakresie złożyć wniosek do sądu wieczysto księgowego o wpis swojego prawa własności. Postępowanie o wpis prawa własności jest sformalizowane i aby uzyskać wpis prawa własności należy wypełnić formularz KW-WPIS. W tym artykule odpowiem na pytanie: „Jak zgłosić spadek do ksiąg wieczystych?”.
Przed złożeniem wniosku o wpis własności do księgi wieczystej trzeba dysponować oficjalnym potwierdzeniem, iż jest się spadkobiercą.
Jeśli majątek jest w pełni ustalony, a rodzina zgodna, najszybszą metodą jest sporządzenie u notariusza Aktu Poświadczenia Dziedziczenia (APD). W przypadku jakichkolwiek sporów lub braku kontaktu z częścią krewnych, konieczne będzie przejście przez procedurę sądowego stwierdzenia nabycia spadku w sądzie rejonowym właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego.
Należy pamiętać, iż jeśli istnieją uzasadnione podejrzenia, że mieszkanie lub dom, które wchodzą w skład schedy spadkowej, są obciążone długami, ustawodawca przewidział 6 miesięczny termin od momentu dowiedzenia się o spadku na jego odrzucenie lub przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (wtedy odpowiedzialność za długi ogranicza się do wysokości przejętego majątku). Jeśli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia w przeciągu 6 miesięcy automatycznie, nastąpi przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Po otrzymaniu mieszkania w spadku trzeba pamiętać o zgłoszeniu tego faktu do Urzędu Skarbowego.
Jeśli spadkobierca należy do najbliższej rodziny (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierbowie, ojczym lub macocha) należy do tzw. zerowej grupie podatkowej. Oznacza to, że nie będzie obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem, że zostanie zgłoszone nabycie spadku na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku lub zarejestrowania aktu przez notariusza. Dla dalszych krewnych obowiązują limity kwot wolnych od podatku (kolejno 36 120 zł dla I grupy, 27 090 zł dla II grupy i 5 773 zł dla III grupy).
Składając wniosek o wpis nowego właściciela do sądu wieczysto-księgowego trzeba przygotować komplet dokumentów. Należy pamiętać, że każdy brak formalny skończy się zwrotem wniosku i stratą czasu.
Niezbędne dokumenty, aby zrobić wpis do Księgi Wieczystej po spadku, to:
Formularz bywa mało czytelny dla osób, które nie mają do czynienia z prawem na co dzień. Przy wypełnianiu formularza najważniejsze jest bezbłędne uzupełnienie trzech sekcji:
Czas wpisu prawa własności nowego właściciela zależy od lokalizacji nieruchomości. W mniejszych miastach, gdzie sądy nie są obciążone pracą, wpis pojawia się w systemie po 2-3 tygodniach. W dużych miastach wojewódzkich na rozpatrzenie wniosku czeka się od kilku miesięcy do nawet blisko roku.
Należy wskazać, iż zlekceważenie uaktualnienia danych nowego właściciela w księdze wieczystej może nieść za sobą realne konsekwencje. Sąd, który dowie się o śmierci właściciela, ma możliwość wpisu do księgi ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ze stanem faktycznym.
Zgodnie z art. 36 ust 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. (Dz.U. Nr 19, poz. 147) o Księgach wieczystych i hipotece, Sąd może wymierzyć opieszałemu właścicielowi grzywnę w wysokości od 500 do 10 000 zł w celu spowodowania ujawnienia prawa własności. W razie ujawnienia prawa własności nieruchomości, grzywny nieuiszczone mogą być umorzone w całości lub części.
Na uwagę zasługuje także fakt, iż bez aktualnego wpisu w dziale II Ksiąg Wieczystych spadkobierca jest ograniczony w możliwości swobodnego rozporządzania nieruchomością, przykładowo spadkobierca nie sprzeda mieszkania. Żaden bank nie da kupującemu kredytu na nieruchomość, w której jako właściciel wciąż widnieje osoba zmarła.